Sau Bữa Tết Bị Đầy Bụng, Việc Đầu Tiên Không Nên Làm Là Gì?
Tôi là Tiến sĩ Y học Vân Anh. Sau những ngày Tết, mâm cơm thường dày thịt cá, bánh chưng, đồ nếp, rượu bia, nên chuyện đầy bụng, chướng hơi, ậm ạch là rất hay gặp. Nhiều cô bác anh chị nghĩ “chắc vài tiếng là tự hết”, nhưng thực tế có người lại nặng lên vì xử lý sai ngay sau bữa ăn.
Ăn quá no làm tỳ vị phải gồng lên vận hóa. Vị khí không giáng được thì sinh trệ, khí cơ rối loạn thì càng đầy càng tức. Vì vậy, có một số việc tưởng giúp “dễ tiêu”, nhưng lại khiến dạ dày “kêu cứu” rõ hơn. Dưới đây là 12 điều cô bác tuyệt đối nên tránh để cơ thể nhẹ nhanh hơn.
1. KHÔNG nằm xuống ngay, dù là nằm ngửa hay nằm nghiêng
Rất nhiều cô bác sau khi ăn xong thường ra ghế sofa nằm xem tivi hoặc vào phòng nằm nghỉ cho “đỡ mệt”. Ăn no mà nằm ngay sẽ làm vị khí bị ép ngược lên trên, không còn đường giáng xuống.
Khí trệ lại càng trệ hơn, cảm giác đầy bụng tăng rất nhanh. Nhiều người bắt đầu thấy ợ hơi, buồn nôn, tức vùng ngực trên chỉ sau vài phút.
2. KHÔNG ngồi gập người, cúi lưng lâu
Ví dụ như sau bữa tiệc, cô bác ngồi đánh bài, xem điện thoại hoặc nói chuyện với tư thế khom lưng. Tư thế gập người làm khí cơ vùng trung tiêu bị bế tắc. Tỳ vị vốn đang phải vận hóa khối thức ăn lớn lại bị chèn ép thêm. Lâu dần sinh trệ, sinh tức, bụng nặng và khó chịu kéo dài.
3. KHÔNG uống nước đá, bia lạnh để “cho dễ tiêu”
Không ít người sau khi ăn thịt mỡ, bánh chưng liền uống ngay một cốc bia lạnh cho “mát bụng”. Hàn khí đi thẳng vào tỳ vị đúng lúc đang quá tải, Tỳ dương bị kìm lại thì khả năng vận hóa giảm rõ rệt. Hậu quả thường thấy là bụng trướng hơn, lạnh bụng, ăn xong rất lâu mới thấy nhẹ.
4. KHÔNG uống thêm rượu để “thông bụng”
Trong các buổi họp mặt, nhiều người tin rằng uống thêm chút rượu sẽ giúp “tiêu nhanh”. Rượu sinh nhiệt, nhiệt gặp trệ sẽ làm vị khí nghịch lên trên. Cảm giác nóng rát vùng thượng vị, ợ chua, tức ngực rất dễ xuất hiện. Càng uống, dạ dày càng rối loạn chứ không hề “thông” như nhiều người nghĩ.
5. KHÔNG dùng thuốc tiêu hóa tùy tiện, liên tục
Có cô bác vừa thấy đầy bụng đã lấy ngay thuốc tiêu hóa uống cho “yên tâm”. Dùng thuốc khi chưa hiểu rõ tình trạng dễ làm tỳ khí suy yếu. Triệu chứng có thể dịu tạm thời nhưng gốc trệ vẫn còn nguyên. Về lâu dài, dạ dày trở nên nhạy cảm, dễ đầy chỉ sau bữa ăn nhỏ.
6. KHÔNG cố ăn thêm vì tiếc đồ Tết
Ví dụ như đã no nhưng vẫn cố ăn thêm miếng bánh chưng hoặc thịt kho vì “sợ bỏ phí”. Ăn thêm khi đã no là ép tỳ vị làm việc vượt quá khả năng chịu đựng. Trệ tích không được giải sẽ tồn đọng nhiều ngày. Hậu quả là ăn ít cũng đầy, ăn nhẹ cũng thấy khó chịu.
7. KHÔNG uống trà đặc ngay sau bữa ăn
Sau khi ăn nhiều đạm, nhiều người có thói quen pha ngay một ấm trà đặc để “giải ngấy”. Trà đặc làm thức ăn khó phân giải và dễ kết trệ trong dạ dày. Khí sinh ra nhiều hơn nhưng không thoát được. Cảm giác chướng bụng, nặng bụng vì thế càng rõ rệt.
8. KHÔNG ăn trái cây tráng miệng liền sau bữa chính
Ăn xong liền bổ cam, dưa hấu hay nho khi bụng còn đang căng cứng là thói quen rất phổ biến. Trái cây ăn ngay khi dạ dày đang đầy dễ sinh lên men. Khí sinh ra nhiều khiến bụng chướng, tức, ậm ạch. Nhất là với người tỳ vị yếu, cảm giác khó chịu kéo dài hàng giờ.
9. KHÔNG nới lỏng thắt lưng đột ngột
Nhiều người sau bữa ăn thấy chật bụng liền tháo thắt lưng hoặc cởi nút quần ngay. Việc thay đổi áp lực ổ bụng quá nhanh làm khí cơ rối loạn. Vị khí đang trệ lại càng khó điều hòa. Nhiều người vì thế thấy bụng xệ xuống, nặng và ì hơn.
10. KHÔNG vận động mạnh, chạy nhảy hay tập nặng
Có người nghĩ rằng đi tập gym hoặc chạy bộ ngay sau ăn sẽ giúp “tiêu nhanh”. Vận động mạnh khiến khí huyết phân tán ra ngoài. Tỳ vị không được tập trung nuôi dưỡng để tiêu hóa thức ăn.
Kết quả là càng vận động càng mệt, bụng càng khó chịu.
11. KHÔNG hút thuốc lá sau ăn
Thói quen hút một điếu thuốc ngay sau bữa nhậu khá phổ biến. Khói thuốc làm khí nghịch lên trên. Cơ chế đóng mở vùng thực quản – vị bị rối loạn. Cảm giác ợ hơi, tức ngực, nóng rát xuất hiện rất rõ.
12. KHÔNG tắm ngay sau bữa ăn no
Sau khi ăn xong nhiều người đi tắm nước ấm cho “nhẹ người”. Tắm sớm làm nhiệt độ cơ thể thay đổi đột ngột. Quá trình vận hóa của tỳ vị bị chậm lại rõ rệt. Dạ dày tiêu hóa kém hơn, cảm giác đầy kéo dài hơn bình thường.
Cô bác đang mệt mỏi, lo lắng vì sức khỏe?
Hãy để tôi - BS CKII Vân Anh hơn 40 năm kinh nghiệm hỗ trợ. Tôi tư vấn MIỄN PHÍ, chỉ mong giúp được mọi người.
Sau bữa ăn Tết, điều quan trọng nhất là cho tỳ vị được nghỉ ngơi và để khí cơ tự điều chỉnh lại. Chỉ cần tránh những việc tưởng nhỏ này, cơ thể sẽ nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Cô bác hãy chăm sóc mình từng chút một, vì sức khỏe luôn là vốn quý.
Nếu cô bác đang gặp tình trạng đầy bụng, chướng hơi, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, hoặc ăn ít cũng thấy tức sau Tết, có thể để lại triệu chứng cụ thể (ăn gì, đầy lúc nào, kèm nóng rát hay lạnh bụng, đại tiện ra sao). Tôi sẽ xem xét và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp cho từng trường hợp.