Nghinh Hương (LI19)

Huyệt Nghinh hương là một huyệt nhỏ ở vùng cạnh cánh mũi, nhưng qua nhiều năm theo nghề, tôi thấy nó lại hay được cô bác anh chị nhắc đến khi bị nghẹt mũi, sụt sịt, khó chịu vùng mũi họng. Có người chỉ ho nhẹ, khàn tiếng thoáng qua do thay đổi thời tiết, nhưng kèm theo là cảm giác bí mũi, thở không “đã” nên rất mệt.

Tôi – Tiến sĩ Y học Vân Anh – thường hướng dẫn cô bác hiểu đúng rằng tác động lên huyệt chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ và điều hòa, giúp cơ thể tự dễ chịu hơn. Nếu mình ứng dụng đúng lúc và đúng cách, huyệt có thể góp phần làm thông thoáng vùng mũi và giúp cảm giác hô hấp nhẹ nhàng hơn.

Huyệt Nghinh hương trong y học cổ truyền

Trong Đông y, tên gọi “Nghinh hương” có thể hiểu nôm na là “đón mùi hương”, tức là gợi ý về vai trò liên quan đến khứu giác và sự thông suốt của đường mũi. Khi mũi thông, cô bác anh chị sẽ cảm nhận mùi rõ hơn và hơi thở cũng dễ chịu hơn, còn khi mũi bít tắc thì cảm giác nặng đầu, khó chịu vùng mặt rất hay gặp.

Về kinh lạc, huyệt này nằm trên đường khí huyết đi lên vùng mặt, nên thường được nhắc đến khi cần hỗ trợ thông điều vùng mũi. Trong tư duy YHCT, mũi là nơi “khai khiếu”, khi khí vận hành trôi chảy thì đường thở êm, còn khi phong tà, hàn hoặc nhiệt làm bế tắc thì mũi dễ nghẹt, chảy nước và hay hắt hơi.

Điều quan trọng là Đông y nhìn cơ thể theo tính toàn thể: khi khí huyết vùng mặt được điều hòa, cảm giác thông thoáng thường đến tự nhiên hơn. Vì vậy, Nghinh hương thường được xem như một điểm “mở đường”, giúp khí trên đi đúng nhịp, để vùng mũi dễ được “thông” và “ấm” lại.

Công năng và cơ chế tác động huyệt Nghinh hương

Theo Y học cổ truyền, công năng hay được nhắc đến của Nghinh hương là hỗ trợ thông khiếu và giúp khí vận hành ở vùng mũi tốt hơn. Nói đời thường, khi cô bác anh chị thấy mũi bí, nặng ở cánh mũi hoặc khó chịu vùng xoang, huyệt này thường được xem như một điểm hỗ trợ để làm dịu cảm giác bế tắc.

Những biểu hiện đời sống thường gặp mà cô bác hay muốn “nhờ” đến huyệt gồm: nghẹt mũi khi trở trời, sụt sịt do lạnh, hắt hơi liên tục hoặc cảm giác giảm ngửi mùi. Với nhiều người, khi mũi bít lại thì họng cũng dễ khô rát, giọng khàn hơn, và ngủ kém vì thở không thoải mái.

Nếu nhìn theo y học hiện đại ở mức giải thích ngắn gọn, vùng huyệt ở gần các nhánh thần kinh và hệ mạch quanh mũi. Tác động nhẹ nhàng có thể giúp tăng tuần hoàn tại chỗ và tạo cảm giác “mở” đường thở, từ đó cô bác anh chị cảm thấy dễ chịu hơn, nhất là khi kết hợp nghỉ ngơi và giữ ấm đúng cách.

Tình huống nên ứng dụng huyệt Nghinh hương

Trong quá trình thăm khám, tôi gặp nhiều cô bác than phiền rằng cứ thay đổi thời tiết là mũi lại nghẹt, đêm nằm thở miệng nên sáng dậy khô họng và giọng khàn. Với những tình huống nhẹ và mang tính lặp lại theo mùa như vậy, cô bác anh chị có thể cân nhắc ứng dụng huyệt như một cách chăm sóc hỗ trợ.

Huyệt cũng thường được dùng khi cô bác làm việc trong phòng điều hòa, môi trường nhiều bụi hoặc sau khi đi mưa về thấy mũi bắt đầu sụt sịt. Khi cơ thể đang “chớm” khó chịu vùng mũi, việc tác động nhẹ có thể giúp cảm giác thông thoáng đến sớm hơn, nhất là khi mình kịp thời giữ ấm và uống đủ nước ấm.

Đối tượng phù hợp thường là người hay nghẹt mũi mức độ nhẹ, người lớn tuổi muốn giảm cảm giác khó chịu mà không lạm dụng biện pháp khác, hoặc người cần thư giãn vùng mặt sau một ngày căng thẳng. Tuy nhiên, nếu nghẹt mũi kéo dài nhiều ngày không giảm, kèm sốt cao, đau nhức dữ dội vùng mặt, hoặc dịch mũi bất thường, cô bác anh chị nên đi khám để được đánh giá rõ ràng.

Chữa khắp nơi mà không cải thiện Nhắn tin tôi chỉ cách

Tư vấn ngay

Cách day bấm và lưu ý khi tác động huyệt

Nguyên tắc khi day bấm tại nhà là nhẹ nhàng, đều tay và lấy cảm giác dễ chịu làm chuẩn, cô bác anh chị không cần làm mạnh. Tôi thường nhắc rằng tác động đúng là thấy vùng mũi mặt “dễ” hơn, chứ không phải đau nhói hay rát bỏng mới là hiệu quả.

Cô bác có thể day theo vòng tròn nhỏ, nhịp chậm, kết hợp thở chậm và đều để cơ thể thư giãn. Khi làm, nên giữ bàn tay ấm, tránh day bấm lúc vừa đi ngoài gió lạnh vào mà chưa kịp làm ấm cơ thể, vì lúc đó niêm mạc mũi dễ kích thích hơn.

Những trường hợp không nên tác động là khi vùng da quanh mũi đang trầy xước, viêm đỏ, có mụn viêm đau hoặc đang kích ứng. Và tôi cũng muốn nhấn mạnh: huyệt chỉ là một phần trong chăm sóc sức khỏe tổng thể, nếu cô bác anh chị kết hợp ngủ đủ, giữ ấm vùng cổ ngực, hạn chế đồ lạnh và chăm vận động nhẹ, cơ thể sẽ tự điều hòa tốt hơn.

Qua nhiều năm theo nghề, tôi nhận ra điều quý nhất không phải là tìm một cách “làm cho hết ngay”, mà là học cách hiểu cơ thể để chăm sóc đúng nhịp. Khi cô bác anh chị biết lắng nghe những dấu hiệu nhỏ như mũi bắt đầu bí, họng khô hay giọng hơi khàn, mình sẽ chủ động điều chỉnh sớm và nhẹ nhàng hơn.

Tôi – Tiến sĩ Y học Vân Anh – mong cô bác xem huyệt Nghinh hương như một người bạn hỗ trợ: dùng đúng hoàn cảnh, đúng mức, và luôn đi kèm lối sống điều độ. Sức khỏe là vốn quý, chỉ cần kiên trì những việc nhỏ mỗi ngày, cơ thể sẽ dần ổn định và dễ chịu hơn.