Tương Lai Của Đông Y Chính Thống – Bài Bản Đang Ngày Càng Tươi Sáng

Sau nhiều năm làm nghề, tôi thực sự mừng: Đông y chân chính đang có cơ hội được trả lại niềm tin mà nó xứng đáng có

Bác sĩ Vân Anh mừng không phải vì thấy một ai đó bị xử lý. Tôi mừng vì mỗi vụ thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc hay những lời quảng cáo “một loại thuốc chữa bách bệnh” được ngăn chặn, sẽ có thêm người bệnh không phải trả giá bằng tiền bạc, sức khỏe và cả niềm tin của chính mình.

Nhiều năm qua, những người mạo danh Đông y, bán thuốc trôi nổi, quảng cáo quá mức đã làm méo mó nhận thức của không ít người. Có người tin rằng thuốc Đông y phải thật rẻ, uống vài hôm phải đỡ ngay, một bài thuốc có thể chữa cho rất nhiều bệnh. Đến khi gặp Đông y chính thống, họ lại thắc mắc vì sao phải khám kỹ, vì sao cùng một bệnh mà mỗi người một đơn, vì sao điều trị cần thời gian.

Trong khi cái cốt lõi của Y học cổ truyền lại nằm ở biện chứng luận trị. Cùng một bệnh danh nhưng cơ địa và thể bệnh khác nhau thì phép trị có thể khác nhau. Ngược lại, những bệnh khác nhau nhưng có chung cơ chế bệnh sinh đôi khi lại có thể dùng chung một pháp trị. Đông y chân chính chưa bao giờ là “một bài thuốc chữa trăm người”.

Có lẽ chính vì hiểu điều đó nên ngay từ khi lựa chọn Y học cổ truyền, tôi đã xác định mình phải đi con đường chính thống. Tôi luôn nghĩ: đã cầm sức khỏe của người khác trong tay thì lòng yêu nghề thôi chưa đủ. Phải học đến nơi, làm đến chốn và chịu trách nhiệm đến cùng với từng quyết định chuyên môn.

Vì vậy, tôi tiếp tục học Chuyên khoa II, rồi Tiến sĩ, dành nhiều năm làm lâm sàng và từng đảm nhiệm vị trí Trưởng khoa Nội tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương. Sau này, khi được Nhà nước trao tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú, tôi chưa bao giờ nghĩ đó là những điều để kể về mình. Ngược lại, càng có thêm một danh xưng, tôi càng thấy đó là một lời nhắc phải nghiêm khắc hơn với chính mình: càng được người bệnh tin, càng không được phép dễ dãi với nghề.

Bởi một đơn thuốc Đông y thực sự không đơn giản là nhìn vài triệu chứng rồi lấy một bài có sẵn. Người thầy thuốc phải hỏi kỹ chuyện ăn uống, đại tiểu tiện, giấc ngủ, nóng lạnh, tinh thần; xem lưỡi, bắt mạch, kết hợp Tứ chẩn để phân biệt hàn – nhiệt, hư – thực, khí – huyết và tạng phủ đang mất cân bằng ở đâu. Một thang thuốc có thể gồm nhiều vị, mỗi vị chỉ vài gam, nhưng không nên có một vị nào xuất hiện nếu người kê đơn không biết rõ mình dùng nó để làm gì.

Và kê đơn chưa phải là hết trách nhiệm.
Người bệnh uống thuốc thấy đau bụng, phải xem do bài thuốc, cơ địa hay ăn uống.
Uống thuốc rồi khó ngủ, cũng phải xem thuốc có quá ôn táo không, hay hôm đó người bệnh căng thẳng, tức giận, sinh hoạt đảo lộn.
Theo dõi sự thay đổi của người bệnh cũng là một phần của điều trị. Bán thuốc xong không có nghĩa trách nhiệm của người thầy thuốc đã kết thúc.

Dược liệu cũng vậy. Một phòng thuốc cần rất nhiều vị thuốc; muốn dùng nguồn rõ ràng, kiểm soát chất lượng, bảo quản đúng và sẵn sàng loại bỏ những vị không còn đạt yêu cầu thì chi phí chắc chắn không thể giống thuốc trôi nổi. Nhưng với tôi có một nguyên tắc không thể thỏa hiệp:

Thứ đưa vào cơ thể người bệnh tuyệt đối không được làm bằng sự dễ dãi.

Càng làm nghề lâu, tôi càng hiểu nghề y không có đường tắt. Người bệnh có quyền mong khỏi nhanh, nhưng người thầy thuốc không có quyền lợi dụng mong muốn ấy để hứa hẹn những điều không có cơ sở. Có bệnh cần thời gian. Có cơ thể phải phục hồi từng bước. Có trường hợp phải phối hợp Đông – Tây y. Và có những bệnh vượt quá khả năng của mình thì phải biết chuyển người bệnh đến nơi phù hợp.

Không có một “thần dược” chữa được bách bệnh. Người thầy thuốc chân chính đôi khi phải đủ trách nhiệm để nói một điều người bệnh không muốn nghe, thay vì hứa một điều người bệnh rất muốn tin.

Vì vậy, tôi mong những đợt xử lý mạnh tay với thuốc giả, thuốc kém chất lượng và những người lợi dụng danh nghĩa Đông y sẽ không chỉ loại bỏ cái sai, mà còn từng bước “gạn đục khơi trong”, trả lại sự trong sạch cho Y học cổ truyền, bảo vệ người bệnh và trả lại niềm tin cho những người đang làm nghề tử tế.

Tôi đã dành phần lớn cuộc đời để học, làm lâm sàng và đi theo con đường này. Đến hôm nay, điều tôi muốn giữ lại không phải những danh xưng đứng trước tên mình, mà là sự tử tế, chuẩn mực và trách nhiệm đứng phía sau mỗi đơn thuốc.

Và nếu Y học cổ truyền Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cần được làm sạch, chuẩn hóa và phát triển đúng giá trị, tôi vẫn muốn tiếp tục góp một phần sức mình vào hành trình ấy.

Bởi cuối cùng, giá trị của người thầy thuốc không nằm ở việc nói mình giỏi đến đâu, mà ở một điều giản dị hơn nhiều: Người bệnh khi trao sức khỏe và niềm tin cho mình, có được đối xử bằng đúng chuyên môn, đúng đạo nghề và đúng trách nhiệm hay không.

————–

THÔNG TIN PHÒNG KHÁM NAM Y ĐỖ MINH ĐƯỜNG